باید منکر این شود که یک دستگاه امنیتی فراگیر، غیرپاسخگو، و خودسر دارد
واتسلاف هاول
آخرین رئیسجمهور چکسلواکی (۱۹۸۹–۱۹۹۲)
اولین رئیسجمهور جمهوری چک (۱۹۹۳–۲۰۰۳)
در کتاب قدرت بی قدرتان:
در حکومتهای ایدئولوژیک مردم زیستن در چنبره دروغ را تجربه میکنند
یعنی تظاهر به چیزی میکنند که نیستند.
وقتی این جامعه به آزادی میرسد که از زیر چنبره دروغ خارج شده
و خود واقعی خویش را نشان دهد!
چون رژیم در بند دروغهای خودش است،
باید همهچیز را جعل کند و وارونه جلوه دهد.
باید گذشته را جعل کند.
باید حال را جعل کند
و باید آینده را هم جعل کند.
باید آمارها را جعل کند.
باید منکر این شود که یک دستگاه امنیتی فراگیر، غیرپاسخگو، و خودسر دارد.
باید وانمود کند به حقوق بشر احترام میگذارد
و باید وانمود کند کسی را مورد پیگرد و آزار قرار نمیدهد.
باید وانمود کند از هیچچیز و هیچکس نمیترسد.
باید وانمود کند در هیچ موردی وانمود نمیکند.
چیزی که در دل این نظام است و بازتابش میدهد،
چیزی است در درون انسانها که هر تلاشی برای برکشیدن آن
خویشتن والایشان را برای طغیان در نطفه خفه میکند.
انسانها ناچارند در دل دروغ زندگی کنند،
اما این ناچاری فقط از آن روست که آنها قادر به زندگی در میان دروغ هستند.
در جوامعی که نظام پساتوتالیتر حکمفرماست،
حیات سیاسی معنای سنتیاش از میان رفته است.
مردم هیچ فرصتی برای ابراز علنی عقاید سیاسیشان ندارند،
چه رسد به سازماندهی سیاسی.
این شکاف را که بدینترتیب پدید میآید با آیینهای ایدئولوژیک پر میکنند.
در چنین اوضاعی، طبیعتاً علاقهٔ مردم به امور سیاسی رفتهرفته کم میشود
و اکثرشان اندیشهٔ سیاسی مستقل را، اگر اصلاً وجود داشته باشد،
غیرواقعگرایانه و باورنکردنی و نوعی بازی برای هواوهوسهای اهلش میدانند،
که هیچ ربطی به دغدغههای روزمرهٔ آنها ندارد؛
چیزی شاید تحسینبرانگیز اما مطلقاً بیهوده،
چون از یک طرف کاملاً خیالی است،
و از طرف دیگر فوقالعاده خطرناک،
چرا که رژیم
با شدت و حدت هرچه تمامتر هرگونه حرکتی در این جهت را سرکوب میکند.
